Silalat di Angkola,
Bulung Gadung di Mandailing
Ulang marmayam amang di na sikola
Anggo gara-gara ni bujing-bujing



Sabtu, 06 September 2008

Puaso Riuk - riuk

"Ulang komu marsurak daganak, markean jolo marmayam!" ning umak si Lomlom mandok daganak nia na eruk dibagas marmayam koje. "Naron ro hamu mulak tuson dung ngot ayahmu, tarsonggot ia non mangamuk ia!" ning ia muse adop daganak i.
Sadarion puaso na pa onomna ma, on dope so puaso si Kutom, ipe baen ilana do ilala ia mangida nantulang nia na ro sian Taliang natuari maroban eme na baru isabi baen pandaian, lao mangaligi paompu nia di Muara Singkut. Dung do Sahur na modom sajo ma si Kutom, sampe inda binoto ia jabat nadung mulak nantulang nia tu Taliang manyogoti jam salapan i. Puaso napasadana mancit ningia boltok nia, padahal baen naso tarorom nia do lobi-lobi ni gule rondang natuarian dot tulang sup nai, sada satonga kilo ma antong dagingna, dua kilo tulang supna, inda habis rupana sude andostorangi. Di ari napaduana, kehe ia tu kobun inda tar paida-ida ia muse botik namalamun di batangnai, ibotalkon ia muse puaso nia. Napatoluna, baen napoken i, kehe ia manggadis kantalan tu pasar, rupana kehe ia tu pasar bawah marlao-lao, marbuko muse ia disi, untungma inda tartangkup polisi, anggo inda madung maila. Napaopatna puaso, inda dohot ia sahur, na palimana torangan ari. Pokokna adong sajo ma alasan si Kutom so inda puaso, tai jaru songoni anggo adaborui ba napuaso sajo do, songoni muse daganak nia, hum si Lomlom maia naso puaso, ipe baen na tolu taon dope umurna.
Markisar jam 11.00 tarsonggot ma si Kutom, taraso ma iala ia marngaok boltok nia baen malena, mangkuling muse ma ia adop adaborui. "Inda dong indahan dongan isi be?, inda natahan au roangku na puasoon da" ning si Kutom adop adaborui. "Palalu abang ma dabo, madung get kotu ma dongan, satonga ari nai doma, non potang sanga aha giot ni abang parbuko upamasak pe" ning adaborui lao mangarut-arut pat si Kutom. "Naget ro ma parumaen, leng naso ra dope puaso" ning roa ni adaborui ni bagasan roha nia. "Jiar ma soni, pala inda tahan non, ubotalkon doba" ning si Kutom muse dope adop adaborui. "Tahan dei dabo Insya Allah, u ompa abang non pala payah ilala abang" ning adaboru i muse mangelek si Kutom.
Jam 2 dope arian madung margoso adaboru i pature parbuko giot si Kutom muloi sian Pusuk ni Hotang Panyabungan, lopek Maga, Kue Lapis Kayu Laut, Kue Bongko Kotanopan, Gule Incor Tamiang, Gule Apesong Aek Kapesong (adong nanga i?). Es campur, Es batu, madung marsusun ipantar i, tinggal sada nai doma naso masak ima bolgang "Bulunggadung" gule tradisional Mandailing naso tola itinggalkon pala mangan marbuko Magorib. "Ise sajo na so margule Bulunggadung satiop halak Mandailing pala potang, puaso nai sah tai inda botal" ning Ustad Husin disada maso lao margiri, sampe martata halak namambegena (mungkin mikim juo dei na mambaca tulisan on).
"Tambai sirana!", ning si Kutom adop alak bagas nia.
"Madung ma utamba abang" ning alak bagas nia mangalus
"Tambai sotik nai" ning si Kutom muse
Itambai adaborui muse sanggolom nai, "asal torus puaso, capot, capot ma soni" ning roa ni adaborui sasada ia.
Sa jom nai so marbuko, madung ikuah si Kutom kinan indahan nia dot bolgang bulunggadung nangkinani, tangan nia madung di parbasuan i kinan, songon perajurit na get marangkat porang, beker madung ilambung nia, padahal daganak na marmayam dope diluar. Saparopat jom nai, madung igaor-gaor ia kinan indahan nia dot tangan nia, mikim-mikim adaborui mangaligina "sambang do baya kaji-kaji, dohot halak napayah mandalankon agama ni Tuhan on" ning roa nia lao taringot ia tu ombar banjar nia najolo di Taliang, tamatan sikola Purbabaru nadung onok margaul dot ia, tai dohot bayo on do jodoh sonjia ma binaen.
"Tung, tung, tung, tung..... " ning sora ni otuk di Masojid, jomak godang si Kutom mangangkat laos mangan, inda mambaca Bismillah, inda muse mambaca doah, "ngap, ngap, ngaaaaapp" sulang nia laos mangan, "heeekkkk, heekkkk, heeeekkkkkkk", ning sora talonan si Kutom laos muta tu pantari. Rupana, capot macom ja na paet dai ni bulunggadung i baen bahat ni sirana nangkin, inda porsaya iya diadaborui nangkin, itambai ia muse dope dot kecap.

Selasa, 02 September 2008

Ulang Dokon-dokon

Dompak daganak najolo adong donganku namargorar si Asril, hami nadua mardongan akrab, rap tujae rap tujulu, rap tuginjang rap tu toru.
"Songon siala Sampagul do uda" ning si Torkis mandok Japardamean, namarcarito di sopo saba pas atiha udan naporan lao painte-inte potang ari get marbuko.
"Olo mada, pala malamun saulak lalu, pala magulang rap margulu" ning Japardamean muse lao patorus carito.
Najolo hami di Mandailing julu dompak daganak atiha bulan puaso, begadang dei i Masojid pala borngin dung sumbayang Isya dot Taraweh. Sandang mei abit karungna songon namanyandang kadangan laos mar Tadarus muse. Dung salose mangaji, margulangan mai di Masojid painte-inte jam 12.00 tonga borngin. Dung jam 12.00 mangkuling mai Uda Sahlan, pangurus masojid i "Adope daganak, palu hamu otuk i" marbagi mai hami ma maluna, deba di otuk nai deba muse di Tabuh nai (songon gondang, tai lanjang sarangnai ibuat ngon ayu nadi lubangan, di hamian najolo Tabuh gorarna). Dung solose i marsurak mai iba di kampung i "sahuuuuuuuurrrr, sahuuuuuurrr, ning iba mai mar rami-rami sampe jam 1.00.
Dung sidung i ke ma hami tu Bagas, mangan Sahur, torus mai modom, naron ingoti umak muse mai jam 5.00 sumbayang subuh torus manolongi umak mangguris tu Aek Lilian.
Baen nacopat i mangan andostorang, jadi inda heran iba be pala dung markisar jam 2.00 arian, lomah mai sibuk niba (tahek ning halak najolo).
"Aso copatna antong mangan andostorang uda?" ning si Torkis muse. "Tai ale baen susahna hangoluan maso i, dung mangan andostorang angkan na modom dope, harana get kehe mangguris, jadi so ulang hurang podom" ning uda Japardamen muse mangalus.
Disada ari dung ro mangguris tarpodom au dibagas, pas dung tarsonggot au markisar jam tonga opart taraso ma lomah, sampe payah doma ulala pala get jongjong, mangadu au tu umak maso i. Di suru umak au ke sumbayang Ashar jolo, so margogo mulak ning dainang pala dung manjawek dot sumbayang. Dohot langka na borat, upaksa juo kehe tu Masojid sumbayang Ashar oban abit karungna. Rupana baya botulma nai dokon ni umak i nangkin, pas lao get manjawek au, inda sodar tarinum au aek pancur ni masojid i, rap ita boto mantong anggo aek di masojid, nalangsung dei iselangkon sian gunungan, bontar doma baen iasna, topek muse tarinum dompak apayahanna puaso, manis doma ulala raso ni aek i. Dung sidung sumbayang mangadu au tu umak satontang tu masalah nangkinan, idokon umak di au, inda botal puaso niba i anggo peto-peto na lupa. Inda dong dokonan da be salain mangucapkon Alhamdulillah, badan pe madung tumogar mulak, lagi ari pe na potang ma.
Kehe ma au marmayam tu toru, pasuo muse ma dot si Asril nagkinani, ucaritoon disia kajadian i, goyak roa nia diau, namun jaru songoni kehe juo ami marmayam pa potang-potang ari lao manjalaki pote baen dongan ni indahan non pala marbuko. Sapanjang pardalanan i, molo ucaritohon na puaso, goyak ma roa nia di au. "Ulang dokon-dokon na puaso, au pe get minum au non pala lupa" ning ia adop au. "Mikim au sasada au mambegena, torus sampe marbuko inda unjung si Asril lupa, jadi totop do ningot na puaso", ning uda Japardamen lao kehe to topi ni saba manaba pisang nadung mongkol. Ilehen ia jami sa siat be baen parbuko cogot ningia pala dung malamun.

Minggu, 31 Agustus 2008

Marhaban Ya Ramadhan (Satorusna)

Asssalamu 'Alaikum WW

Tu Sude Koum-koum dot dongan-dongan na mampir di blog ta on sasudena, hami sakeluarga mengucapkon "Marhaban Ya Ramadhan 1429 H". Mangido mohof na sagodang-godangna molo adong kasalahan ato pe obar na so patut di tibalanna, mudah-mudahan Allah SWT mangalehen dihita kesehatan dohot kesempatan untuk bisa hita mar amal di bulan na Mulia on, Amin Ya Arhamarrohimin.


Wassalam.

Rabu, 27 Agustus 2008

Marhaban Ya Ramadhan (Satorusna)


"Tambu aek jolo e" ning lobe Muksin mandok parlopo i lao pature juguk nia markombang sila torus palalu carito.................
Najolo adong sada bayo namargorar Jaborbor, karejona maragat bargot soni marsaba ja namarkobun di Tor Napa-napa, maklum ma hita anggo bayo paragat, udan saudanna asal manyogot atope potang tarpaksa angkan na kehe maragat, harana anggo inda ibuat ngiro nai, sega mai sayatan nai soni juo ngiro nai macom mai, inda bisa be ibaen jadi Tangguli atope Gulo Bargot.
Disada ari dibulan puaso, manyogot-nyogot dope madung kehe Jaborbor maragat, markisar jam 8 madung sampe muse ia tu huta, ipamilas ia ngiro, itimbus muse taguk nai. Marangkat muse ma ia tu saba get mancangkul ningia mandok adaborui, rupana naget kehe mangan do ia tusaba an, harana di huta inda bisa mangan, masalahna daganak ni ibana napuaso do sude, hum adoborui maia namambotona naso puaso ia. Biarpe adaboru on halak namalim, leng iasingkon ia juo indahan ni Jaborbor pala laos mangan andostorang. "Antara ho mai dot tuhanmu, pokokna madung upaingot do ho" ning adaborui di puaso napaduana poken nalewat.
Marangkat ma Jaborbor tusaba oban kadanganna inda binoto sanga aha isina. Rupana inda dong korek api nia jadi tarpaksa maradian disada lopo get manabusi korek api. Gorarna pe bulan puaso, inda nadong lopo namarbuka, namun jaru songoni bahat juo do halak marjugukan dilopoi harana baen na ari poken i, ari maradian ning halak. Ipatibal Jaborbor kadangan nia di bangku ni lopoi, torus manabusi korek api, alasan nia get panaet api disaba.
"Aha do isi ni kadangan on" ning Jamanis marsapa.
"Ah, nga dong ba, ijuk dei nai puyu get pature kandang ni saba" ning Jaborbor mangalus.
Rupana ipatidahon Tuhan tai di halak nabahati bahaso naso puaso Jaborbor, inda binoto sanga namangua, unggal kadangan niai. Sampak indahan dot gule, pucat muko si Jaborbor, namun jaru songoni inda habis akal ia.
"Alaaaa, sampak muse dope indahan ni Anjing on" ning Jaborbor laos marisar-isar kehe.
Dung lewat Jaborbor ngon belok i, martata halak nadi lopoi. "Madung idokon ia iba nia Anjing" ning Jamangandar laos martata.
Tarsiluk si Lubis mambege carito ni Lobe Muksin, kaluar kopi nai inum niai ngon igung nia, manyiak-nyiak ambubu nia laos batuk .... "peeehhhhaakkk, pehhhhaaakkk" ning batuk nai marcampur isok.
"I urangan ma dabo namangidup i" ning Jamanis
"Tai nai urangan do, manyogoti sabungkus utabusi, u urangi sada-sada, satonga bungkus nai doma" ning si Lubis mangalus.

Jumat, 22 Agustus 2008

Marhaban Ya Ramadhan (Lanjutan)

Dung do kajadian nai saba an di sopo namartingkati, jarang doma tarpaida Khotib Imbalo, manombo sumbayang taraweh pe inda ro ia dodas doma ibagas ia sumbayang sa-sada ia. Gorarna pe namarkampung tontu leng bahat juo halak marsapa-sapa sanga tujia sajo khotib i, aso jarang tarida padahal nasehat do ibana.
Markisar sapoken puaso pas di ari Jumahat, tarpaksa juo ro khotib i tu Masojid harana inda dong namarhutbah non anggo inda ro ibana, adong pe disi ustad tammatan Purba payah do ilalana manaek tu mimbar i anggo nasehat do khotib Imbalo. Jadi sadari i ro juo khotib Imbalo tu masojid sumbayang Jumahat. Pas giliran markhutbah, manaek ma khotib Imbalo tu tangga ni mimbar, dung mangucapkon salam juguk ma ibana munduk adop toru lao mancelok-celok si Jatulus sanga mangaligi ia.
Muloi ma markhutbah khotib i, dung salose mambaca pambukaan : "Puji Syukur marilah sama-sama kita panjatkan kehadirat Allah SWT yang telah memberikan rakhmat dan karunianya kepada kita bersama sehingga kita masih bisa berkumpul ditempat yang mulia ini di masjid yang sama-sama kita cintai dalam suasana bulan Ramadhan, seiring dengan itu sholawat dan salam kepada junjungan kita Nabi besar Muhammad SAW yang senantiasa kita harapkan safaatnya di hari yang terakhir kelak dengan ucapan Allohumma Sholli 'Ala Sayyidina Muhammad, wa 'ala alih Sayyidina Muhammad. Marilah sama-sama meningkatkan taqwa kita kepada Allah SWT dengan banyak beribadah apalagi di bulan Ramadhan ini, yang hanya sebulan kita bertemu dengannya dalam setahun, mari kita sama-sama berpuasa, moga-moga kita akan menjadi ummat yang bertaqwa, sebagaimana firman Allah SWT dalam Al-Qur'an, yang artinya Hai orang-orang yang beriman, diwajibkan atas kamu berpuasa sebagaimana telah diwajibkan pula atas orang-orang sebelum kamu, mudah-mudahan kamu menjadi orang-orang yang bertaqwa".
Ehmmmmm..... ning si Jatulus ngon balakang, rupana hiang aru-aru nia baen napuasoi, tai rupana tarbege di khotib i, langsung rara muko nia songon nagiot mangamuk, ipaipas ia namarkhutbah i inda songon nabiaso be. Pas sumbayang pe inda ra ia be jadi imom, tarpaksa ma si Qodir na tammatan Purba jadi imomna.
Dung salose sumbayang, ipacopat khotib Imbalo tu luar painte si Jatulus. Pas ida ia si Jatulus, itampar ia muko nai, laos mangkuling :
"Na layasan roamu jao dabo uida, baen ngapuaso au nasadari di saba-an mangkehem maho nagkin" ning khotib Imbalo
"Layas sonjia do guru, inda uboto naso puaso ba gurui, andigan gurui inda puaso nanga?" ning si Jatulus di antara ni halak narami, untungma si Jatulus on halak naparsobar, inda ra ia mangalo apalagi tu guru nadihormatan ni halak di kampaungi.
"Uboto dei dabo baen mangan au nasadari disopo mi, get manyindir maho" ning khotib Imbalo
"Inda uboto i guru, lagi jiama mungkin inda puaso guru i" ning si Jatulus
"Olo, nalayasan roamu jau" ning khotib Imbalo laos ke tubagas, rupana madung maila ilala ia.
Muloi sadari i, bonggal ma di kampungi naso puaso khotib Imbalo, padahal ia do namarcarito tu halak.
............
"Inda carito gabus amang boru i?" ning si Ismet mandok amangboru Sutan Parjalang
"I dabo jadi umpama ma dihita sudena, harana ibadah puaso on ita maiya namambotona dohot Tuhan tai, jadi porlu ka ikhlasan, ulang songon carito nangkinan" ning amangboru Sutan Parjalang lao mangido sigaret Gudang Garam sabatang di parlopoi.

Kamis, 14 Agustus 2008

Marhaban Ya Ramadhan (Lanjutan)

Dung ma masuk bulan Ramadhan taon i, kabotulan eme ni Khotib i tarlambat masak, jadi markisar 3 ari puaso dope so manyabi. Biaso antong pala tibo atiha manyabi namarmangan-mangan mai karejo disaba, mangkoyok manuk mai lao mambaen sonop pisang, tai anggo sakalion inda bisa, harana masuk bulan puaso boti halakpe napuaso do sudena. Namun jaru songoni harana khotib on halak na di hargai do dikampung i, leng rami juo do ba namanolongi ibana on manyabi. Markisar jam 12, magkuling ma Khotib Imbalo, "Hampir ma jam 12, get kotu muse ma, maradian ma ita roangku jolo dabo, au ke jolo tongkin modom tu sopo na adunan" ning Khotib i laos ke tu arah jae manjalaki sopo nakosong, laos maroban adangan.
Dapot Khotib i ma sada sopo namar tingkat, masuk khotib on tu sopo i, ibuka ia adangan ikaluarkon ia indahan, rupana baya inda na puaso khotib on, namaroban indahan do ia nangkin sian huta ibaen ia ibagasan hadangan ibalut dot abit sumbayang dot sajadah. Mangintip khotib i tu luar ampot adong halak mangida ia, rupana kosong do, muloi ma mangan khotib on mar siompot. Dompak asik mangan ruk-rek sopo di ginjang, rupana na disi do nampuna sopoi si Jatulus modom arian, marbalik ia namodom i baen asikna. Dung ro mangguris nangkin jam 10.00 i, modom ia iginjang painte-inte kotu Lhuhur. Parsangkaan ni Khotib i namangintip do si Jatulus, ilojong khotib i tu duru-duru i baen ilana roa nia, rara muko nia, inda tontu parasaan nia be, harana mabiar ia marcarito si Jatulus tongkin nai di alak, sego ma on goar ni khotib i di huta.
Markisar jam tonga 2 roma khotib i mulak tu saba an get marbun-bun, tai inda na dapaot obar be, mangkuling pe halak alus so alus doma ibaen ia. "Ampot baen na puasoi do dabo" ning roa si Tangkil ibagasan roha nia.
Marsambung, ...................

Selasa, 12 Agustus 2008

Marhaban Ya Ramadhan

Di Mandailing julu najolo adong sada Khotib namargorar Imbalo, jadi biaso mai ipio dongan Khotib Imbalo atope si Imbalo sajo molo sabaya dohot khotib on. Pendek ni caritona disada maso di akhir ni bulan Sya'ban di ari Jumahat, marpidato ma khotib on di masojid "Saudara-saudara kaum muslimin yang berbahagia, Insya Allah seminggu lagi kita akan melaksanakan Ibadah puasa bulan Ramadhan 1400 H, untuk itu marilah sama-sama kita sambut bulan yang mulia ini dengan bersuka-cita dan marilah sama-sama beribadah di bulan ini dengan melaksanakan puasa pada siangnya dan tarawih serta witir pada malamnya, dan juga perbanyaklah qiamul lail dan juga tadarus Al-Qur'an". "Perlu sama-sama kita ketahui bahwasanya Rasulullah SAW bersabda Sepuluh malam yang pertama adalah malam pengampunan, sepuluh malam yang kedua adalah malam pembakaran dosa dan sepuluh malam yang ketiga adalah malam dimana kita dijauhkan dari azab Neraka", ning khotib i ma manoruskon khutbah niai. Mangaligi khotib namar da'wah on dohot semangat na markobar-kobar, tangis si Jagandal di tiang tonga ni musojid i laos marsisandar. Rupana tarida khotib on na tangis i, mur marsitutu ia namar da'wah i, mur martamba gogo muse tangis nisi Jagandal.
Dung siap sumbayang, i sapai khotib i si Jagandal :
- "Songon namasuk dabo uida nangkin tu roha muyu pidato i" ning khotib i

- "Inda ba uda, sabotulna baen nataringot do au i ambengku namagoi, parjanggut nai pas
songon janggut muyui" ning si Jagandal laos mangapus ilu nia.
- "Ah, nasolabo ma hamu da" ning khotib i laos manjaki solop sabariba nai sipakkon ni daganak
laos kaluar sumbayang nangkin.


Marsambung................

Selasa, 29 Juli 2008

Ngon Bondar i Tu Gadu i

"Markisar awal taon 70an, transportasi di Mandailing khususna di Mandailing Julu indape songon sannarion riburna, taretong do sanga piga kali iba mangida motor sasapoken, paling-paling mei ari Sabtu muda poken di Kotanopan atope saulak sadari lewat mai motor Sibualbuali. Dua kilometer nai sotolap tu tontang nibagas nami i mangkuling mei tuter nai maribo-ibo, ipainte kian mei di topi dalani marbaris mangaligi" ning Udak Jamangadang muse ma laos mamuloi carito. Ibalun ia ma timbako sagodang ni jari ibuat ia loting pak-pak pusako najolo. "Jadi na sering na nida waktu i padati maia, harana ido bahatan kendaraan ni halak pula ke to poken atope pula ke tu saba sanga tu kobun" ning udai lao patorus carito. Padati on banna hayu dei mangalingkar salampas niba ibalut dot bosi, namanarikna horbo, kadang ipake halak juo dei lombu. Tarsongon nai gambaron ma modelna, tai di ita an najolo martarup dei, ngoni itoru nai adong mei lampuna pala mardalan borngin. Pardalanan ni padati on, sian poken tupoken, maroban pisang, apea, eme, ato pe bahan kabutuhan na lainna. Pala ari Sabtu tu Kotanopan mei, pala ari Sinayan di Tamiang, pala ari Kamis di Muara Sipongi.

Disada kampung adongma tolu halak par padati, Si Jamarombus, Si Jamangampal dot si Japargayok. Si Jamarombus dot si Jamangampal madung markeluargado, madung rap adong bema pomparanna, tinggal si Japargayok doma naso adong induk ni apina alias sopo-sopo, eh poso-poso. Namun jaru songoni ulang ita ambang na danak dope si Japargayok on, umurna nadung 35 taon ma lobi, jadi Pemuda Jerman do (istilahna maso i). Maklum ma ita anggo najolo inda nadong istilah margandak songon sannari, jadi biarpe nadung marumur, anggo si Japargayok on Perjaka Ting-ting dope.
Alai natolu sering ma i sauduran, bope arian atope borngin, jadi molo di pardalanan ato pe pas dompak maradian dodasmai si Japargayok on irisak kalai harana baen naso marbagas i dope. Tai si Japargayok on inda naparyoyak, cuma tar parila, pala diida ia bujing-bujing munduk maia i, atope kadang-kadang masuk ia tu bagasan ni padati i so ulang tarida.
Pas disada maso ari Roba'a potang nai, marangkat muse ma halai natolu manuju Muara Sipongi markisar jam 9 borngin, marudur-udur diborngin niari i, tilcaakk, tilllcakk, monngggg, ning sora ni pangalapis ni roda nai tarbege sian bagas nami i.
Manopotkon Muara Sipongi, ari pe torangma, lopo pe muloi ma mar buka, tar paida ma di halai natolu sada bujing-bujing nadeges dompak manggoreng pisang. Mangalumpat si Japargayok tu bagasan ni Padati i, i intip ia ngon lubang nai, i ligi ia ma bujing na deges i, pes-pes doma baen lagakna, padahal biasona umak-umak dei dot ayah-ayah di lopoi, topek ma sakalion bujing-bujing nalanjang obuk dompak manggoreng pisang. Rupana boru pingitan do bujing-bujing on, salolot naon inda unjung kaluar baen na dibagas sajo do karejona inda ipatola orang tua nai kaluar. Mangompoti sakalion urang sehat umak nia jadi tarpaksa ia manggoreng manolongi ayah nia.
"Anggo on ma halakna, ra ma au marbagas, inda jaube na lajangon" ning roa nisi Japargayok dibagasan ni roa nia. Rupana inda na ia sajo namaligi dot marangan-angan, si Jamarombus pe dot si Jamangampal inda natanggung be ilala halai. Adong bage ma naget paduaon, mangaligi bujing-bujing nadeges i, lupa doma halai inang ni daganak dibagas dot daganak namarkalamotan.
"Sugari baya, sugari" ning roa ni halai sajoma.
Lalu tu poken, mar bungkar ma halai, torus ke tu lopo kopi mangan goreng pisang pake kotan sipulut. Marcarito ma halai natolu di lopoi, marsiradu angkon nadapotna bujing-bujing i. Kasidunganna martongkar kalai natolu get marbadai, untungma bahat kalak namanonton jadi inda sanga marbada.
Lao mulak, maradian muse ma halai ditontang ni lopoi kacuali si Japargayok, ke si Jamarombus dot si Jamangampal tusi, tai inda isi be bujing-bujing i. Soni ma satorusna hampir satiop mardalan tu Muara Sipongi salalu mai maradian kalai isi, sangajo purak-purak manabusi goreng atope minum kopi, hum si Japargayok maia naso ra dohot, ijagoi ia sajo mai di bagasan di padati niai.
Hinggo disada maso, pas di Japargayok dibarisan jolo, lewat ma halai disi, inda binoto sanga nasondia rupana isi dompak bujing-bujingi atiha manggoreng pisang muse. Mangambur si Japargayok ngon padati niai marjolong tu lopoi laos manggangguk tangis nasangat gogo, ikojar ia bujing-bujing i, ikaluk ia, i sanggo ia muse, laos tangis maribo ibo....."napasan ko anggi songon ibotongku nadung maninggal i", ningia leng totop mangkaluk bujing-bujing i. "Angkon sonon doma on carana so dapotan iba, anggo inda si Jamarombus mon sanga si Jamangampal nadapotan" ning roa nia dibagasan. Marlongangan halak nasolopoi mangida halai, bujing-bujingi pe inda bisa margorak ibaen si Japargayok, tarpaksa muse dohot umak nai dot ayah nai tangis laos marsikalukan halai na opat. "Naso labo dei si Japargayok" ning si Jamangampal adop si Jamarombus, "purak-purak inda giot, tai ngon bondari tu gadui" ning ia.
Walhasil sadari i, inda ke si Japargayok tu poken be, isi doma halai mardahan mangan. Dung loja mangeceti, akhirna mangkuling ma si Japargayok lao purak-purak maribo ibo. "Songonon ma batas dabo tulang, ning roangku dari pada jadi bahan tontonan ni alak sajo tongkin nai pala uida boru muyu on, ning roangku anggo na tola do ulamar ma soni boru muyu i" ning si Japargayok ma mamuloi obar. "Anggo i do da bere, si butet dei putona, anggo olo ningia ami pe olo dei Insya Allah" ning ayah nia. "Ate butet, sonjia do roamu?" ning umak nia manambai. "Anggo soni ning ayah dot umak, ra ma au" ning si Butet mangalus. "Daripada tiop lewat ia tongkin nai ison ilojong ia sajo tuson sangajo mangkaluk laos tangis tu iba, padahal roangku purak-purak nia dei baen naporna dei roa nia jau" ning roa si Butet dibagasan roa nia.
"Dung soni mamak?" ningku adop udak Jamangadang, "habis carito, mintop palito" ning udai mandok kami laos kehe tu Masojid sumbayang Isya.

Kamis, 24 Juli 2008

Kobun ni si Jacekel (3) Tamat

Madung sapoken lobi, si Jacekel ke torus tu kobun tiop ari maroban lading dot rambas na tajom, sampe tu sada borngin marsapa adaborui disia :
Adaborui : "Madung piga pantak do sude na i rabi ni abangi, bisa mai ita tutung cogot?"
Jacekel : "Anggo uetong-etong nabolakan mabai"
Adaborui : "Anggo soni ro ma au cogot dung siap manyapsap"
Jacekel : "Ah, nangkon ko ro ba, loja hoi"
Adaborui : "Jiar ma loja soni dabo bang sasakali, kan baen rap di daganakta do"
Jacekel : "Nangkon ko ro, madung ukira-kira ma, inda piga ari nai siap mei"
Torang ari, songon nabiaso ipasiap adaborui juo obanon si Jacekel, muloi sian indahan soni dot sigaret dot gulo kopina. Marangkat juo si Jacekel tu kobun julu sonjia songon nabiaso, marpiul-piul di ginjang ni ayu painte male boltok dot get modom mata. Inda iboto ia rupana narodo adaborui mangintip sian balakang, harana penasaran ia aso inda ipatola si Jacekel ia ro. Itatap adaborui sian balik ni batang ayu ida ia si Jacekel marende mangiutkon lagu di radio, lao mangarsik Gudang Garam. Satompap pe inda nadong ikarejoon si Jacekel kobuni, hum na marangan-angan sajo do karejo nia di ginjang ni ayu. "On dei dabo giot mu", ning roa ni adaborui laos manyusun rencana mangalehen parsiajaran di alak lai niai.
Cogot nai dung torang ari ipasiap adaboru niai juo balanjo si Jacekel na get ke tu kobun, leng mesra sonjia nabiaso, mikim adaborui, loncop doma losung pipi nai baen manisna. Si Jacekel pe inda tanggung be semangatna naget ke mangarubat kobunon.
Dung lalu tu kobun sonjia nabiaso, manaek muse ma si Jacekel tu ginjang ni para-para niai laos marende soni marangan-angan. "On tu sadun sadari, on tuson satonga ari, itutung, baru isuanan", leng pupu ningia. Ari mur ginjang, male musema ilala si Jacekel, ibuat ia rantang ganan ni indahan sapala ibuka ia tano do ibagasan, ibuat ia termos inda nadong aek na. Mangambur si Jacekel ngon para-para niai mangamuk, ibuat ia lading marlojong tu huta get mangkoyok adaboru niai.
Dao dope madung ida adaborui si Jacekel tiop ladingna, motar adaborui, pucat mukonai, untungma leng dapot ia juo akal. "Ala... anggo tuson non sip doho i" ningia, ibuka ia jilbab nia, .... ...... ("nangkon icaritoon be dabo", ning namarcaritoi tu si Kakmang, donganku), ipa podom-podom adaborui iginjang ni podoman. Isipak si Jacekel pintu, langsung masuk tu kamar, iligi ia adaboru niai ....... ...... ...... iambungkon ia lading nia, "anggo sonon carana kalah dei iba on", ning si Jacekel lao manutup tingkap. Martata si Kakmang mambege caritoi, inda sodar ia sala incop ia sigaret, inda i incop ia filter nai, tai tarincop ia api nai baen gidik na.
Bulunggadung Mandailing, O Tano Hasorangan, Tano Hatubuan, Inganan Parmayaman, Lubuk Parkatimbungan, Sian Ranjo Batu Santak Tu Sihepeng, Tano Nagambur Nanapu, Ingkon Mulak do au pala marhepeng..... alaleee bayaaa...