Silalat di Angkola,
Bulung Gadung di Mandailing
Ulang marmayam amang di na sikola
Anggo gara-gara ni bujing-bujing



Rabu, 12 November 2008

Jolo Surat-suratan Dei So Baru Ipon (Lima)


Ari Sinayan tanggal sapulu bulan Dzulqaedah, ipabuat halak sakampung ma Jasobaruddin marangkat tu Mokah, bahang ma Ustad Zulkarnaen dohot sora nasangat gogo, maneteki ilu ni Jasobaruddin mambegena boti muse halak nabahat. Dung marsisoloman, marangkat ma Jasobaruddin manuju Kota Medan mar motor na icarter sian Kotanopan. Sapanjang pardalanan sian Kotanopan tu Medan inda nasodar Jasobaruddin be baen sosakna ilala ia naget tu Mokah on.

Torang ari lalu ma Jasobaruddin dohot rombongan di Medan torus ma masuk Asrama Haji painte waktu ibarangkatkon tu Mokah. Jabat do tolu ari muse rombongan ni halai disi, jadi sapanjang ni i anggo Jasobaruddin inda na aru tarpodom be andigan painte so barangkat.

Ari na ipainte-inte niai akhirna ro juo ima ari Kamis, markisar jam 4 manyogot madung ngot Jasobaruddin torus tu Masojid sumbayang subuh, dung salose ipasiap ia ma sude barang-barang nia harana angkan na manuju Bandara ma naron jam pitu. Iring-iringan ni Jamaah Jasobaruddin mardalan palan-palan manuju Bandara Polonia Medan, tarpaida ma isia Bosi Nahabangi sian na donok, dosir taroktok nia mangidana. Harana dompak dikampung antong menek to tarida diginjangan, bo rupa nagodangan do, hampir do saratus meter lanjangna, godangna pe sabagas.
Mardalan ma rombongan sude manuju arah pambarangkatan, ipamasuk Jasobarudin sude tas nia tu pameriksaani, inda iboto ia sanga tujia kehena.
"Ini pak tasnya" baen na ning anak boru do.
"Aso ngacopat idokon ko, tinggal iba non sondia dei?" ning Jasobaruddin
Masuk tu Pintu napaduana, tiiiittt...tiiiitttt...tiiiitt ning metal detector atiha ibolus Jasobarudddin.
"Sebentar pak" ning patugas Bandarai lao mancakari Jasobaruddin sanga maroban sabangso bosi, rupana solop baru nia do namarbosi.
"Na tusi sodabu roamu, sugari dabo bujing-bujingi do mancakari iba so tagi!" ning roa Jasobaruddin lao pamasuk solop nia tu samping detector.
"Ahadope ning kalai nanga?, kehe ma non kapal terbangi tinggal kita?" ning Jasobaruddin mandok pambimbing ni alai Seikh Qodir.
"Tai manyetempel paspor, sobar doho dabo!" ning Seikh Qodir mandok Jasobaruddin nadung loja jongjong baris na padua pulu sadana di balakang.
Inda sadia onok dung ni geleran ni Jasobaruddin doma ipareso parsporna.
"Ulang maonok tu ayah, ning Jasobaruddin!" lao mangapus tangan ni patugas nai.
.....
Mardalan muse ma rombongan sian terowongan torus tu pesawat i, tarsonggot muse Jasobaruddin, sapala sodar ia madung dibagasan.
"Assalamu 'Alaikum" ning Jasobaruddin atiha pasuo dot peramugari nai namarjilbab inda tanggung lagakna, boti muse ramahna.
"Alaikum Salam Warohmatulloh" ning peramugara nai mangalus.
"Bujing-bujing i do nai salam, ijawab ia" ning roa Jasobaruddin so ni sadasada ia.
"Mana kurcingku?" ning Jasobaruddin muse ma mandok peramugari nai. Itaruon peramugari nai muse antong Jasobaruddin tu bangku niai na topek muse itopi.
"Kakus?" ning ia muse ma adop peramugari nai baen lagak ida ia. Ipatidaon adun muse antong.
Dung rap juguk sude marsipasang sabukna ma harana pesawat get take off (terbang), inda binoto sanga nasomalo sanga na purak-purak nia pe, inda ipasang ia sabuk niai, ipio ia muse ma peramugari nadonok sian ia.
"Ini, ini,! ningia ma manudu sabuk pengaman diantara ni arumpang nia.
Mekel boto hamu peramugari nai lao mangkobetkon sabuk pengaman ni Jasobaruddin.
"Nai lambung nai sugari ikobet ia!" ning Jasobaruddin lao martata manampar Malim Wahab dongan nia sabangku.
"Anggo hamu peda, adong-adong sajo ulah muyu" ning Malim Wahab.
"Nasantak antong kacepatan ni pesawat on tie, saporkis doma nida halak i itoruan!" ning Jasobaruddin mandok Malim Wahab.
"Ah, porkis botul dei, tai inda pe namardalan kita" ning Malim Wahab lao martata
"Bo, uagan nangkin nadung terbang kita, na usangajo dei dabo ilambung tingkap on, naparmutaan au dabo" ning Jasobaruddin muse mandok Malim Wahab, iambang ia tarbuka ia tingkap nai.
Inda sadia onok antong terbang mada pesawat, mandoik doma Jasobaruddin baen songgotna ilala ia, manatap ia tu toruan, hodokan patnia.
.....
.....Marsambung.

Selasa, 11 November 2008

Istilah Ni Natobang-tobang

Bele-bele markatimbung Lupa Mangusa
Maksudna : Pala Markatimbung di lubuk dabo natagian i, ita rasoi do dompak daganak najolo, inda nabinoto madung ginjang ari, pala naro doma dorap-dorap ngon pudi
"Udok do kei sikola Arob margambur doho!" ning simatobang niba mai najolo.


Pajala-jelu Songon Parkuayam Ni Hajaran
Maksudna : Si Marudur ke Mangguris, Si Karlina Kehe Tusaba (inda antong ba, i na kerjasama dei gorarna). Pokokna maksudna sada tusiambirang sada tu siamun, rundut songon bonang na sarsar.


Marsitijur Tu Ginjang Hona Bohi
Maksudna : Ulang mardongki iba tu halak, tongkin do namangoluon, parmainan don sudena, onokan do tongkina nai hita di toru tano an. Samonis pe na i karejohon di ginjang duniaon, nangkan na mulak dei tu ita incogoton, porsaya ma hamu (Aso muse antong ke tu dakwah i).


Ulang Pili-pili Tobu
Maksudna : Najolo dompak daganak iba, inda na porlu piso pangubak ni tobu, ias dei sude isangkulitan dohot ruas nai, anggo sannari ulang icubo-cubo i, parmaraan godang dei, artina jia natarpangan ima soni, nangkon sei ipili'i.


Bargot Manopotkon Sige
Maksudna : Tarsarupo dei dabo dohot Balik Tot Ni Manuk. Najolo poso-poso do ro tu parik-parik-i mangkusip bujing-bujing, anggo sannari bujing-bujing doma na ro mangkusip alak lai (tai boto indape unjung pasuo dot au on, ning roa muyu ale?).



Songon Namangan Pining Sisungkot Kola

Maksudna : Inda ipangan ale por roa, ipangan inda tanggung capotna. Apalagi pining sundari, ibola inda tanggung bontarna, isargut inda tanggung pirna, ima so idokon halak i gulo-gulo sakotu.

Di akhir jaman on pe bahat mai nasonon tarutmo masalah agama, pas songon na maniop bara itangan, itiop ale mosok tangan, ipalua barang ambung.

Songon Siala Sampagul
Anggo on nangkon ita caritohon be, apalagi na penganten baru dope, inda na tarrorai mesrana, ra bage dei alak lai i mardahan dot manyapsap baen mesrana, tai tar dua poken maia bai, awas komu dongan bujing-bujing!!!.

Minggu, 09 November 2008

Jolo Surat-suratan Dei So Baru Ipon (Opat)

"Anggo na Sadai na get mamuliohon sada-sada halak i, inda dong nabisa manghalangina, soni muse mula get di hinoon Ia, inda dong muse nabisa manolongna" ning Ayah Guru i disada maso atiha Pangajian Rutin Mingguan ari Sinayan di kampung nami an.
.....
Atiha manyuan lasiak i Jasobaruddin namamura do arga ni lasiak, tai soni ma rupa paruntungan ni ibana, pas mongkol lasiak niai, muloi muse ma magodang argana harana donokma bulan puaso. Lasiak niai pe tumbur doma, gorarna pe antong arangan nabaru dibuka, inda songon sannari angkan na i pupuk, i simporot bage so jolo denggan topakna.
"Na deges huida dongan lasiak mon?" ning Japorkis ma ombar nia di kobun
"Alhamdulillah boto, aupe nasianyang dei ulala namarlasiakon, baen arsak ni roa do dompak songonon masona" ning Jasobaruddin mangalus
"Tu Mokah ma ita da on" ning Japorkis mangarisak
Tarsonggot Jasobaruddin mambege Mokah, inda sodar ia manetek ilunia mambege Mokah, mandoah ia ibagasan roa nia molo marhasil tongkin nai boti cukup epengna kehe ma ia tusadun manuneon Rukun Islam na palimana.
Tibo di waktuna panen lasiak ma Jasobaruddin, mulo-mulo dua goni, sidung ni margoni-goni. Gok ma epeng nia, ipartabusi ia muse ma sere di dalan kuliling Pasar Kotanopan i, sahinggo inda sodar ia madung cukup ongkos tu Mokah, lobi muse dope. Kehe maia mandaftar lao mambayar ONH (Ongkos Naik Haji) tu Lembaga namangurus haji.
Singkat carito, dipitu ari rayoi kehe muse ma ia tubalikan manjalang lao mangontang alak bagas nia mulak tu huta, boti mandokonna bahaso naget marangkat ia tu Mokah sataonon. Tai boto rupa inda na porsaya juo dope alak bagas niai disia bahaso nadung bahat epeng nia.
"Iambang ia roangku ra au mulak, get tu Mokah bagema ningia, hum monmon nia pe inda pe na tarapus ia" ning adaborui ma adop simatobangna disada waktu lao mardahan.
.....
Marayak puaso sataoni, madung sibuk Jasobaruddin kehe mangaji pala ari Sinayan manyogot, pala ari Akad tong, sibuk muse ma ia kehe manasik, marheranan halak nabahat mangidana.

"Amang, inda siontang-ontang dongan, iba na alip bata dope kaji homu madung manasik" ning Jamangandar ma marsianyang.
'Tai na manuntut ilmu goararna, olope naso binoto sanga andigan kehe, marsiajar iba soni" ning Jasobaruddin lao mekel adop samping, inda na dong antong mambotona naget kehe tu Mokah ia, sangajo do sip-sip ia songoni.
.....
Dung salose dope ari rayo, masuk ma bulan Pangapit (Zdulqo'dah), mangadop ma Jasobaruddin tu Kahanggi nia di hutai mandokonna bahaso na giot marangkat ia tu Mokah, so ibaen jolo karejo sanga sadiana pinomat mangido doah. Geger sahutai mambege Jasobaruddin get marangkat tu Mokah, padahal bahat do disi alak na kayo inda nakehe dope tu Mokah, balik-balik Jasobaruddin hum na panen dope lasiak madung get ke Tu Mokah.
"Hami, taon naro marangkat dot umak ni daganaki rencanana, get mandaftar mon" ning Jaombus muse ma dilopoi adop namarminuman i mangecek, padahal inda nadong namarsapa, harana tarmasuk ma antong sada Jaoumbus namaradong di hutai tai indape na oji.


.....
Tolu ari nai so marangkat, marontang dongan ma Jasobaruddin halai sakahanggi lao mangkoyok ambeng sada.
Borngin nai markumpul ma sude dibagas niai magkobari, muloi sian alak bagas, mora, anakboru, kahanggi mangido ijin boti mangido mohop torus tu mangaji Yasin, takhtim dot tahlilna boti mandoah. Ison inda tartahan Jasobaruddin be nasotangisbe, tarida ma disia kakuasoan ni na Sadai nadung mangalehen waktu boti kasempatan disia bisa mangarejohon Parentah ni Tuhan tai ima Naik Haji.
....
Marsambung...

Sabtu, 08 November 2008

Jolo Surat-suratan Dei So Baru Ipon (Tolu)

Sidung bilal i bahang, roma udan na sangat por, mar khutbah ma Khotib Ahmad Sobari dohot semangat na marapi-api harana baen na gogoi udan mangimbangi sora ni udani muse khotib i. Dung salose mambaca Mukaddimah, markhutbah ma Khotib i:

Saudara-saudara kaum muslimin yang berbahagia!
Allah SWT memerintahkan kita untuk bersabar dalam segala hal yang kita jumpai dalam kehidupan ini, sabar diwaktu senang, sabar juga diwaktu susah. Tidak ada seorangpun didunia ini yang tidak diuji kesabarannya, baik dia itu Nabi dan Rasul apatah lagi manusia biasa seumpama kita sekalian. Manusia akan diuji dengan harta dan anak (keluarga)nya, apakah itu sekalian akan mendekatkan kita kepada Allah SWT atau malah sebaliknya.

Bersabarlah jika menghadapi kesulitan dan jangan lekas bergembira jika beroleh untung, sebab kalau keuntungan itu hilang daripada kita supaya kita tidak berkecil hati. Untuk itu ambil lah segala sesuatu (senang dan susah) menjadi pelajaran guna lebih mendekatkan diri kita kepada Allah SWT.
Ketahuilah bahwasanya Allah SWT berfirman dalam Al-Qur’an Surah Al-Baqoroh ayat 155, yang artinya :
“Dan sungguh akan Kami berikan cobaan kepadamu, dengan sedikit ketakutan, kelaparan, kekurangan harta, jiwa dan buah-buahan. dan berikanlah berita gembira kepada orang-orang yang sabar”

Songon nai sampakkon doma ilala Jasobaruddin khutbah i tu ulunia, pas songon gogo ni udan napor i, inda sodar ia maneteki ilunia mambege khutbah i.
.....
Dung do sadari i, maruba ma Jasobaruddin sambilan pulu darajat, baik ia mangenai urusan ni dunia tarlobi-lobi muse urusan ni akkirat. Karejo pe inda tanggung ringgasna be, siap mangguris, kehe ia tusaba, tibo waktu sumbayang maradian ia, potang-potang doma somulak ngon usaho. Masuk maghorib madung imasojid ia sampe tu kotu Isya, siap sumbayang i buka ia Qur’an, mangaji ma ia dua tolu lambar. Halak pe di kampungi bahat na heran, aso songi jabat partukaran ni Jasobaruddin.
.....
Disada ari dung siap mangguris lao painte-inte mandaek, maradian ma Jasobaruddin di pangkal ni bulu aor tobol di topi ni apeai. Mamandang ma ia tu arangan nadung tinggal disabolah gurison niai, marrencana ia get mambukana mulak harana apea paninggalan ni ompung ni alai i najolo nadung bahat namangkarumbak. Ibuat ia parang bengkok ngon kadangan, mangarabi ma Jasobaruddin di arangan nadung tinggal i, bo rupa siap ia juo lobi sapantak, songoni sajoma tiop ari sampe dapot ia lobi tolu bunbun.
“Aha do rencana get suanon di gas-gas nabaru ibuka i?” ning Jalambok ma disada maso
“Naso binoto dopeda pareban, angan-anganna cogot ma tutungon, tai inda pe uboto sanga aha isuanan” ning Jasobaruddin mangalus.
“Isuan lasiak le namuraan argana, isuan torung nabahatan panyakitna, pala kacang panjang napayahan jungjunganna” ningia muse mulak palalu obar.
Walhasil dung salose itutung ia kobun na baru irabi i, isua ia juo lasiak songoni dot torung, boti pitulo.
.....
Kira-kira sapoken dung salose isuanan sude, marrencana ma Jasobaruddin kehe tubalikan mangaligi si Taing dot umak nai lao manaruon balanjona.
"Angkon nai ligi mai, tai ia do na kehe?" ning jando si Tumbur ma marsapa songon na cimburu.
"Malungun au di si Taing!" ning Jasobaruddin antong mangalus
"Si Taing sajo ma alap dabo, sai bahat naasing anggo umak na!" ning jando si Tumbur muse ma songon namangalap-alapi, get goyang muse ma Iman ni Jasobaruddin.
Inda ijawab Jasobaruddin tong be, torus ma ia kehe dung ipasahat ia kunci ni bagas di ombar banjar niai.
.....
Dung lalu tu balikan, i ontang Jasobaruddin mulak adaborui tu alaian, tai indape ra adaborui harana mabiar jou ia inda namaruba dope Jasobaruddin. "Anta baen na ison do so sumbayang ia, ampot baen naison do so paringgas-ringgaskon ia, dung lalu tusadun tokin nai au muse mulak ke margas-gas" ning roa ni alak bagas nia sajoma dibagasan.
Torang ari antong mulakma Jasobaruddin tu alaian, lungun madung markurang, uos-uos madung mago, mur marniat ma ia padenggan sude langka dot panaili nia tu pudi niari.
Marsambung...

Minggu, 02 November 2008

Cap Kambing sanga Cap Badak, Halal sanga Haram?

Pengarang : Gozali
Judul : Cap Kambing sanga Cap badak, Halal sanga Haram?
Editing : FAS Nasution






Jaman sonnari jaman Apollo
Ama-ama pe mangaku poso-poso
.....
Ima da sabait logu di taon pitupuluan i najolo, inda uboto sanga isepe pangarangna boti namangaloguonna. Namun jaru soni parsiajaran doma da ita buat siani, artina hita namangolu di akhir jaman on, ingkon na reso do iba, ulang sumbarang tangkup, ulang muse antong sumbarang porngas.
Ita pareso jolo carito on :

"Ape bo umak na, paisar dongan sotik le, non ro muse motor tinggal iba!" ning si Jagulo ma mandok alak bagasnia napasusun abit tu tas.
"Olo dabo, sobar nanga jolo" ning alak bagas nia muse mambalos.
"Jam opat ma antong bo, non inda dapot trip Ranto i dabo sayang!", ning Jagulo muse adop alak bagas niai songon na pamesra-mesraon.
"Ulang pake sayang sayang dabo, ligi ma si butet madung marlojong tudapur, maila ia mambegena!" ning alak bagas nia muse adop Jagulo.
"Alaaaa, nga jabat namangua ba i, taringot au dabo ita nadua najolo atiha margandak itoru ni kopi-kopi i" ning Jagulo muse songon namangungkap carito nadung lewat.
"Olo pe nataringot, ulang ilambung di daganak, atiha ita nadua ison, sanga isabaan, inda mangua abang sayang", ning alak bagas nia muse lao martata.
.....
Dung siap sude ipasusun pakean, salose muse sumbayang Ashar, madung marsijalangan dot alak bagasnia, marangkat ma Jagulo tu topi ni dalan godang an, juguk ilopo ni alak si Mardiah i, lao painte motor.
"Amaaaang, tujia muse don?" ning si Badul muse ma marsapa
"Tai on mabo, ro surat ni anakta na i Medan, ro jolo ningia tusadun, martamba muse paompunta" ning Jagulo antong manjawab.
"Hati-hati dongan tu Medan da, nabahatan isi pareman!" ning si Badul songon na mambiar-biari.
"Pareman ni ahamu dei?, saling di Hulandai najolo inda mabiar au, ahama hum pareman?" ning Jagulo muse songon napabeteng-betengkon, padahal unjung pe ia suada pasuo dohot Bolandai najolo.
"Motor aha do painteon on, so iba jolo agenna, iparar muse dei non panabusi ni imbako dot kopi paet" ning si Badul muse marsapa
"Sanga jia ma nacopatna ro, pala Sampagul antong marsampagul, pala ALS mar-aeles!" ning Jagulo adop si Badul.
.....
Marayak Maghorib ro ma motor ALS, iambat si Badul antong motor i lao maniop tas si Jagulo, torus ipaido ia muse antong parsigaret di parmotor i. Singkat caritona mardalan motor, ipatik Jagulo sigaret lao mamandang-mandang tu luar mangaligi-ligi kampung na ilewati ni motor i. Kabotulan dongan nia sabangku tobang-tobang muse, jadi na cocok sajo ma carito ni halai nadua, masalah paporangan i najolo, padahal lahir kalai nadung mardeka do ita. Kasidunganna tarpodom Jagulo sandar tu tingkap ni motori, mungkor doma baen asyikna, pas songon na ianggun antong ilala ia, harana maklum ma dalan di hitaan, nabahatan lubang dei sampado na licin (maso i doba, anggo sannari santak tu saba-sabaan mar aspal beton).
....


Tarsonggot modom Jagulo madung di Limapulu, mijur ma Jagulo kehe tu rumah makan i torus tu kamar mandi. Dung ni juguk ma ia di bangku ni lopoi, lao mambuat indahan nia na ibungkus ni alak bagas ni nagkinan dohot bulung pisang. Inda pade ilala ia na so manabusi, ipio ia ma parjagal nai mangido minum. Kabotulan adong di lamari ni lopoi dua mocom minuman, samocom antong cap ambeng na bontar, samocom nai cap Badak. Marpikir godang antong Jagulo sanga nadia naget paidoon nia.
"Pala ambeng antong halal ipangan, pala Badak haram" ning roa nia ma dibagasan lao taringot tu kaji sabulan nalewat di alaman bolak.
Ipaido iama sabotol antong minuman cap ambengi, roma parjagal i sada bujing-bujing na lagak manaruonna. Rupana get lalu tu lambung ni si Jagulo mapitung anak boru on, jadi midop-kidop mata nai.
"Baen bahat epengku ida ia, main mata ma ia tu au, iambang ia muse ma ra au, olope na muap moyo umak si butet inda angkan na upadua i" ning bayoi ibagasan ro nia lao manyarsari epeng kotip sian uncang-uncang nia, padahal baen namapitung do anak boru, masuk saba-saba (agas) tu mata nai.
"Na sonting antong dai ni munuman on", ning roa Jagulo lao morot ngon lopoi.
Dung lalu tu motor i, marcarito ma Jagulo di ombar niai,
"Nga na santak ma roamuyu i, baen ida bujing-bujing parlopoi bahat epengku, main mata ma ia tu au, roangku madung i ilmui nia bangenan ma au on, harana songon na monggot kulala" ning Jagulo ma padahal baen na Kamput do nai lotap niai, aso antong inda monggot, margolap-golap non potan i.
.....
"Jadi imada, sanga aha pe nanida di akhir zaman on, pareso jolo, ligi jolo, ulang sumbarang lumpat, ulang muse sumbarang ambur songon ambur julung". "Baen Sidimpuan ning kalak "Em Majolo" ningia ma". "Tarsongon parmotor dei dabo, pala get mardalan, pareso jolo ban nai, pareso muse miaknai, ligi olina, cubo rem nai, pakam do sanga blong, bujing-bujing do sanga namarando" ning abang Gozali lao manutup carito songon na paingotkon.
"Sidimpuan Em Majolo i, sonjia muse caritona?" ning ku marsapa
"Alaaa, sada-sada mada", ning abang Gozali mandok au.

Jolo Surat-suratan Dei So Baru Ipon (Dua)

Mardahan ma Jasobaruddin lao marungut-ungut sada-sada ia dibagas niai, dapot ia dua nai torung incor (torung tunjuk), ima iompapkon ia diginjang ni indahani lao get masak. Untungna ma dompak poso-poso najolo jungada Jasobaruddin mardagang atiha sikola PGA kalas dua, jadi anggo mardahan malo do ia, tai anggo manggule ba inda na ibotona.
Dung masak indahan, mangan ma Jasobaruddin lao maneteki mon-mon nai, rupana inda malo ia manggiling, iporngas ia lasiak cino i dot torung nangkinani. Siap mangan kehe Jasobaruddin tu lopo mangalap sigaret lao minum kopi. Bo rupa, nadung bonggal do di kampungi bahaso nadung itinggalkon adaborui Jasobaruddin, jadi marsapa ma dongan-dongan, boti deba mangarsak, adong muse namangarisak.
“Tarsonjia do nanga caritona, sosongoni jabat?” ning si Ayah si Maruba ma marsapa
“Ala, sonjia ma antong, gara-gara ni Badak dot Gincu juo mada, tai apea pe ale pitu pulu tolu batang nai doma, sajia ma dapot sapoken?, saba pe na dua pantaki maia, hum nacukup mangan ma, ijia muse ma dapot iba panabusi ni Badak dot Gincu?” ning si Jasobaruddin antong mangalus.
“Pabahat doma sobar da i angkang, angke Jolo Surat-suratan dei so baru ipon!” ning si Parlindungan muse ma muloi mangarisak.
“Imada, ngana tarkuah sambal be” ning Jasobaruddin antong mambalos.
…..
Mulak ngon lopo, kehe ma Jasobaruddin tu saba mangaligi-ligi eme nadung haruar, lao paombus api di toru ni sopoi. Siap ipaombus api, juguk Jasobaruddin diginjang sopoi lao mangidup-idup, marpikir Jasobaruddin lao mamandang eme disabai.
Ima antong muse Jasobaruddin on, jaru soni pe cobaan tusia totop do songon gorar niai Sabar Sampai Akhir.
“Adong do dabo roangku Hikmah dibalik ni on sasudena” ning roa nia ma sasada ia (padahal si Hikmah na ke do tu saba).
“O, Tuhanku, lehen ma jau dalan kaluar sian parmasalahan on” ning Jasobaruddin lao mamandang adop langit
“Dung susah ko ingot ko ma Tuhan, dompak sonang ko ipardongan ko Setan" ningia muse mulak mandok iba nia songon na maila.
.....
Walhasil, marniat ma Jasobaruddin muloi sadari i, mangkarejohon sude parentah ni Tuhan tai sa tuk ni gogo nia. Buktina pas ari Jumahat i, kehe ma ia tu masojid sumbayang Jumahat, padahal biaso pala pas Jumahat na ipuntoling nia dei modom.
"Bo, ro angin na gogo nanga borngini?" ning ombar banjar niai ma lao kehe Jasobaruddin tu Masojid.
"Songon Pak Haji sajo doma nida" ning Jando si Tumbur muse ma mangarisak
"Alaaa, angkon dat-dat i uba dei dabo angkat niba, nga binoto i cogot haduan" ning Jasobaruddin mangecek songon nagalang.
"Mangua cogot haduan?" ning jando si Tumbur mulak marsapa songon na Penasaran.
.....

Marsambung.....

Sabtu, 01 November 2008

Madina, Madinah, Nadina sanga Mandailing?

Muloi diresmihon daerah taon jadi kabupaten tanggal 19 Maret 1999, sampe sannarion leng na bangga ma iba, olope pala di kampung tarutamo muse ma antong pala pas dompak diranto ni halak. Parjolo-jolo nai nasakali i Mandailing Natal jungada dei disingkat MANTAL, tai inda onok jabat, ning roangku markisar-kisar onom bulan. Dung ni digonti ma singkatan nai jadi MADINA santak tu sannari on. Molo marsapa dongan kampung niba atiha diranto, na banggaan iba i mandokna MADINA, halak namambegena pe kadang songon na tarsonggot dei mambege MADINA iambang kalai namarsianyang iba. Marsapa ma halai di iba sanga di dia MADINA, itorangkon mai antong tempat nai dohot bangga ni roha.

Muloi sian i ma santak tu sadarion, Tempat Tanggal Lahir di KTPngku pe dohot jop ni roa ubaen dei MADINA (madung dua kali mambaen KTP).
.....
"Tai MADINA do ningku, ido na utulis di karotes parmohonan nai, aso ibaen NADINA?" ningku marsapa tu dongan bagian Umum ni parkarejoanki namangurus KTPngku taon 2001.
"Madung udokon di Pangurus nai di kantor Camat bahaso MADINA, inda porsaya ia, ningia inda adong di Indonesia on daerah namargoar MADINA, mungkin NADINA dei ningia, ima so ibaen ia NADINA" ning dongan ki antong mangalus.
Kasidunganna utambai pat ni N ni NADINA i so manjadi MADINA, untungma indape i press, harana porlu dope angkon na uteken jolo.
.....
Mamparpanjang KTP di taon 2006 pe tarsoni juo,
"Wah hebat, bapak lahir di MADINAH Arab Saudi ya?" ning namangurus nai muse ma di kantor Camat.
"Ooo bukan pak!, MADINA disini maksudnya sebuah kabupaten baru di Sumatera Utara yang berbatasan langsung dengan Sumatera Barat, MADINA adalah singkatan dari Mandailing Natal" ningku muse mangalus.
Akhirna jadi juo KTP sonjia nadi roangki, dohot Tempat Tanggal Lahir MADINA.
.....
Atiha mangurus parpor pe songoni juo, kabotulan dongan muse usuru mangurusna.
"Rupanya karyawan ditempat bapak ada juga yang dari Arab Saudi ya?" ning namangurus nai muse ma di Imigrasi.
"Oh bukan pak, bapak ini dari Medan, nama kampungnya MADINA" ning donganki muse manjawab.
Akhirna itelephon dongan ki au tu kantor mangenai kajelasan ni Tempat Lahir, rupana pas au inda ditempat, jadi tarpaksa ma itunda tu cogot nai mangurusna. Aturanna tolu ari madung siap, tarpaksa juo ke opat ari painte kejelasan ni Tempat Lahir i.
.....
Santak sannari olope KTP, paspor, ataope urusan na lain-lainna, totop dei ubaen MADINA jadi Tempat Lahirku. Bo rupa, sian na u pamanat-manati, sannarion nadung terkenalando MADINA sampado Mandailing.....".

"Aaaaaahhhhh MADINA YANG MADANI"!!!!.

Kamis, 30 Oktober 2008

Jolo Surat-suratan Dei So Baru Ipon (Sada)

“Ligi dabo jolo ombaron, halak si Horas marmotor, halak si Tondi marparabot Jepara, halak si Dingin margonjong berlian marjaring, aggo ho, hum mangurus daganak sada nasikolape inda ture, inda salose!” ning umak si Taing mandok alak lai-i pas songon logu ni Odang Masdani.
“Alaaa, Anggo halak si Horas, si Tondi dot si Dingin, Horas Tondi Madingin” ning uda Abdurrahman namargorar harajaan Jasobaruddin (baen sobarna).
“Na songon itik domada hita uida on” ningia muse palalu obar.
“Olo, pas dontong songon itik, manyosop sajo, angke incogot kaduan mur so adong be panganon, manyosop sajo mai antong, kasidunganna aek sajo mai kaluar” ning umak si Taing muse mur mabekbek.
“Inda-i dabo maksudna, gogoan sora ni boru-boru pado jantan, mardosa do da ho-i” ning Jasobaruddin muse mangalus.
“Na malim gurumu, na malo ilala ho, anggo sonon sajo ma ita, mulak ma au tu amian tu balikan” ning umak si Taing mangancam.
“Ulang ba, ise muse pature iba ison tongkinnai iba natobang, tai udokon do di ho ulang sai ligi ombar banjartai, au do ligi dabo!” ning Jasobaruddin manyobarkon umak si Taing.
“Aha do ligi-ligion ko?, iambang ko ma nanga na ganteng ko?” ning umak si Taing muse.
“Inda pola nian na ganteng, tai sabotol (botohonna do da)” ning Jasobaruddin lao marsianyang.
.....
Bo rupa, inda namarsianyang adaborui, torang ari tarsonggot Jasobaruddin, inda adong inang ni danak i bagas be. Ijalak-jalaki ia tu jae tujulu inda dong pasuo, takar natungkap doma naso ipatalak na manjalakinai.
“Nadung marangkat ma umak si Taing tu balikan mayogoti, abur dope ari dot si Taing pe iobanna do uida” ning ombar banjar nia mandok Jasobaruddin.
Juguk tondo baya Jasobaruddin diginjang tangga mambege obar ni ombar banjar niai lao martungkol isang songon na marangan-angan. Martubi pe manuk dijolo nia inda na isodar niabe, baen namangambur doma manuki tu sia so tarsonggot ia.
.....
Bele-bele marangan-angan Jasobaruddin di ginjang tangga ni bagas niai, inda sodar ia madung pukul sambilan, padahal nagiot kehe do ia nangkin mangguris. Taraso ma ilala ia marngaok boltok nia songon namale harana inda nadong dope masuk muloi manyogoti. Iungkap ia udon korak doma isina, iungkap ia muse uali lasiak-lasiakna doma na adong. Marniat ma ia mardahan jolo sobaru non marpikir sanga songon dia dalan get boluson. Ibuat Jasobaruddin ma induri tingon parapi, ibuat ia muse danon dua takar ngon kaleng danoni, ioban ia tu lambung ni tingkapi, muloi ma Jasobaruddin marsege. Halak tong marsege monis nai dei tujolo, anggo Jasobaruddin ba ngada, rap tujolo sude, sampak bage doma deba danon nai.
"Jiana dooon?" ning jando ni si Tumbur ngon sabolah lao main mata boti martata.
.....
Marsambung....

Senin, 27 Oktober 2008

Dalan Kuliling Pasar Kotanopan

"Tolu do salubang boluton!" ning nenek namarjagal bolut di lambung tangga arah tu Partenisan i di Pasar Kotanopan.
"Ape bo, marroan ma tuson, aruting namura-mura" ning si Pardomuan muse ngon siborang dalan, dijolo ni Pajak Daging i.
"Nabo inang, jomudo arutingon" ning si Pardomuan lao maniop aruting i dot dua tangan nia.
"Namenek-menekan do uida!" ning inang-inang namarlewatan i manjawab.
"Adong do ison!" ning ama-ama muse lao manabusi kantang di sabolah nia.
"Nga giot kalak dai aruting na mate" ning poso-poso muse ngon samping.
"Borang doho antong roangku ipar, mangan gulaen namangolu" ning si Pardomuan mangalus (padahal iape inda nai boto nia sanga songon jia borang).
"Na bo ale anggi, aruting on" ningia muse mandok bujing-bujing na mamolus ngon jolo nia.
"Wawww, piga sada?" ning bujing-bujing i lao kehe.
"Anggo sada, leng sada" ning si Pardomuan dohot-dohotan margiri.
.....
Inda sadia onok roma bujing-bujing na lagak sada-sadana, lewat tingon jolo ni parjagalan si Pardomuan i.
"Ho ale anggi, inda jo aruting on?" ning si Pardomuan.
"Sajia mai argana?" ning bujing-bujing i mulak marsapa.
"Lima pulu pala sada, tolu saratus, pitu dua ratus, dua ribu lima ratus sudena, dua ribu pitu ratus dot karanjang nai, tolu ribu dua ratus dohot kalak nai" ning si Pardomuan lao marsianyang.
"Godangan arga ni gulaen pado halak nai?" ning bujing-bujing i marsianyang
"Alaaa, anggo alak nai umpe laku madung syukur mai" ning si Pardomuan muloi mangarayu.
"On ma sudena bo, sajia mon abang?" ning bujing-bujing i muse lao patidaon aruting nadung di pili-i nia nagodang-godang nai markisar pitu ihur.
"Sanga sajia pangalehenmu ma soni, na ponting dokon gorarmu, ijia kampungmu!" ning si Pardomuan asok, tai tarbege. Ngana itabusi nia antong aruting i, baen na mambuka tobat na tinggal do ia di Paya Bayuon dung siap mangguris, rupana bahat disi aruting na manyarsar.
"Purnama abang, kampung nami di Muara Kais, abang ise gorarna?" ning bujing-bujing i muse balik marsapa lao patibal epeng tukaran lima ratus.
"Au Purdomuan, kampung nami Hutabariba, nangkon bayari be, ro au tu Muara Kais dung poken da!" ning si Pardomuan
"Ro ma abang, adong dope dibagas kue ari rayo, tarimo kasi da abang" ning si Purnama muse mangkuling lao jongjong torus ke.
.....
Tar tolu ari dung ni, roma antong si Pardomuan tu Muara Kais marmayam tu bagas ni halak si Purnama.
"Assalamu 'Alaikum!" ning si Pardomuan ma lao masuk.
"Alaikum Salam, bo, nangon jia do hutanta, ahado nangkin maksudna, masuk ma jolo!" ning umak si Purnama
"Na ngon Hutabariba nanguda, gorarku Pardomuan, na sakadar marmayam do au toson, poken nalewat pasuo au dot boru muyu di Kotanopan" ning si Pardomuan mangalus lao juguk di karosi na adong di ruar.
"Boo, juguk ma jolo songoni, so u pio si Purnama!" ning umak si Purnama lao kehe tu dapur.
Inda sajia onok, roma antong si Purnama maroban tes iginjang ni Talam dohot alame nadung mapak baen onokna dung Ari Rayo. Bolnang doma mata si Pardomuan mangaligi si Purnama baen degesna, rupana baen na marjilbab do poken i so inda tangkas ida si Pardomuan parrupona. Rupana baya nasangat lagak na, obukna get manyerep doma baen lanjangnya, alakna ama na bontar, lampas muse, marbaju kurung dope, mar rok panjang, mar losung pipi hurum nai pala mikim. Hodokan si Pardomuan mangaligina, padahal na musim parudan do. "Nangkon ipainte-inte be, idokon masoni langsung maksud niba" ning roa nia sajo ma dibagasan.
.....
Markisar satonga jom, ro musema ayah si Purnama tingon lopo, tarpaida disia adong tamu dibagasi. Dung marsisoloman, ipatandaon si Pardomuan ma iba nia, boti idokon ia muse ma maksud nia.
"Sonon do dabo uda, maksud ku tu son sugari na giot padomu Hutabariba do dohot Muara Kais on" ning si Pardomuan purak-purak mar istilah boti manggoma-goma pat nia lao mayingkat pat ni saraor nia. Rupana tarpaida di ayah si Purnama bitis ni si Pardomuan nalicin do inda marabong.
"Bo, inda sala dai amang, anggo ido sudena si Purnama dei kuncina, cuma hami simatobangna on antong sugari bisa, ulang malarat boru nami on cogot aduan songon hami on be" ning simatobang si Purnama mangalus.
"Maksud ni Uda i?" ning si Pardomuan
"Huida bitis muyu nangkin, hurang do ulala porsayana harana hurang mangizinkon do uida" ning ayah si Purnama.
.....
Heran si Pardomuan sanga aha maksud ni ayah si Purnama i, akhirna dung siap minum, mijurma ia ngon bagas ni halak si Purnama i dohot parasaan na kecewa. Ditongandalan pasuo ia dohot sada ompung-ompung najuguk di topi ni bondar, marsapa ma si Pardomuan.
"Idokon ayah si Purnama, hurang porsaya ia di au harana ningia ida ia bitisku inda mangizinkon ompung" ning si Pardomuan.
"Ligi ma huida antong bitismu anggi" ning ompung-ompungi antong.
Isingkat si Pardomuan saraor panjang nia, martata antong ompung-ompung i.
"Aso martata ompung?" ning si Pardomuan
"Bitismu dabo anggi inda marabong, jadi madung pasti mai karejomu tukang guris, mangkapistak aek ni apeai tu patmu, igosok ko dot sabut pala maridi, marmelaan abong nai, harana pala mangguris polan ni apeami tu toru pat saraormu mei tu ginjang" ning ompungi adop si Pardomuan mur magogo tata na.
"Jadi angkon na sonjia do giot ni ayah si Purnama ompung?" ning si Pardomuan
"Boo, sugari antong marabong ma bitismu, harana pala namarabong do antong bitismu dot patmu, bararti pegawe ma ho i" ning ompung i mangalusi.
.....
"Ho, marabong do bitismu anggi?" ning ompung Jamarsuan muse adop si Tangguli lao jongjong ngon lopo i.
"Inda marabong ompung, inda na bisa muse on mambuat boru tu Muara Kais" ning si Tangguli mangalus.

Bulunggadung Mandailing, O Tano Hasorangan, Tano Hatubuan, Inganan Parmayaman, Lubuk Parkatimbungan, Sian Ranjo Batu Santak Tu Sihepeng, Tano Nagambur Nanapu, Ingkon Mulak do au pala marhepeng..... alaleee bayaaa...